Posted on | 0 comments

Zakup dokonany podczas pokazu, prezentacji handlowej albo wizyty przedstawiciela w domu może zostać dokładnie przemyślany już po podpisaniu dokumentów. Konsument ma w wielu takich sytuacjach prawo odstąpić od umowy bez podawania przyczyny i bez uzyskiwania zgody sprzedawcy. Podstawowy termin wynosi 14 dni, ale w przypadku umowy zawartej podczas wycieczki handlowej albo nieumówionej wizyty przedsiębiorcy w domu może zostać wydłużony do 30 dni.

Sam fakt, że sprzedaży towarzyszył pokaz produktu, nie oznacza automatycznie zastosowania dłuższego terminu. Znaczenie mają miejsce i okoliczności zawarcia umowy, a także rodzaj zakupionego produktu lub usługi. Aby skutecznie zrezygnować, trzeba terminowo wysłać jednoznaczne oświadczenie, a następnie zwrócić otrzymany towar.

Z artykułu dowiesz się:

Czym jest umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa?

Umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa powstaje wtedy, gdy konsument i przedstawiciel firmy znajdują się jednocześnie w miejscu, w którym przedsiębiorca nie prowadzi swojej działalności na stałe ani zwyczajowo. Może to być mieszkanie konsumenta, hotel, restauracja, dom kultury, sanatorium albo wynajęta sala konferencyjna. Typowym przykładem jest sprzedaż garnków, urządzeń medycznych, pościeli lub sprzętu gospodarstwa domowego podczas prezentacji.

Za umowę zawartą poza lokalem może zostać uznana także umowa podpisana w siedzibie firmy bezpośrednio po indywidualnym kontakcie z konsumentem na ulicy, w centrum handlowym albo w innym miejscu poza lokalem przedsiębiorcy. Istotne jest to, że kontakt rozpoczął się w warunkach, w których konsument nie planował dokonania zakupu. Przepisy mają zapewnić mu możliwość spokojnego przemyślenia decyzji.

Pokaz organizowany jednorazowo w hotelu lub restauracji jest najczęściej sprzedażą poza lokalem przedsiębiorstwa. Nie zmienia tego obecność stoiska, sprzętu demonstracyjnego, terminala płatniczego ani pracowników ubranych w stroje firmowe. Znaczenie ma rzeczywisty charakter miejsca i sposób prowadzenia w nim działalności.

Umową poza lokalem jest również umowa zawarta podczas wycieczki zorganizowanej przez przedsiębiorcę, jeżeli jej celem lub skutkiem jest promocja oraz sprzedaż produktów lub usług. Wycieczką może być zarówno całodniowy wyjazd, jak i krótsza podróż połączona ze zwiedzaniem, obiadem albo inną atrakcją. Nie ma znaczenia, czy udział był bezpłatny, czy wymagał symbolicznej opłaty.

Ile czasu mamy na odstąpienie od umowy zawartej na pokazie?

Od umowy zawartej podczas zwykłego pokazu poza lokalem przedsiębiorstwa konsument może zasadniczo odstąpić w ciągu 14 dni kalendarzowych. Dotyczy to między innymi prezentacji organizowanych w hotelach, restauracjach, salach konferencyjnych i domach kultury. Termin nie wynosi automatycznie 30 dni tylko dlatego, że sprzedaży towarzyszyła prezentacja produktu.

Dłuższy termin wynoszący 30 dni obowiązuje, jeżeli umowę zawarto podczas wycieczki zorganizowanej przez przedsiębiorcę w celu promowania lub sprzedawania towarów i usług. Może to być na przykład wyjazd do sanktuarium, uzdrowiska, gospodarstwa agroturystycznego albo atrakcji turystycznej połączony ze spotkaniem sprzedażowym. Decydujący jest związek wycieczki z promocją i zawieraniem umów.

Jeżeli pokaz stanowił tylko część wycieczki handlowej, konsument ma 30 dni na rezygnację. Przedsiębiorca nie może skrócić tego terminu w regulaminie ani w podpisanej umowie. Postanowienie mniej korzystne dla konsumenta niż przepisy ustawy nie pozbawia go ustawowej ochrony.

W razie wątpliwości warto zabezpieczyć zaproszenie, program wydarzenia, wiadomości SMS i materiały reklamowe. Mogą one potwierdzić, że spotkanie było elementem wycieczki organizowanej przez sprzedawcę. Jest to szczególnie ważne, gdy firma twierdzi później, że wydarzenie było zwykłym pokazem objętym terminem 14-dniowym.

Ile czasu mamy po wizycie przedstawiciela w domu?

Termin zależy od tego, czy przedsiębiorca pojawił się w domu konsumenta po wcześniejszym umówieniu spotkania. Jeżeli wizyta była nieumówiona, konsument ma 30 dni na odstąpienie od zawartej umowy. Dłuższy czas ma ograniczać skutki sprzedaży prowadzonej z zaskoczenia i pod presją bezpośredniego kontaktu.

Nieumówiona wizyta może wystąpić wtedy, gdy przedstawiciel puka do drzwi bez wcześniejszego zaproszenia albo pojawia się pod pretekstem kontroli, bezpłatnego badania lub przekazania informacji. Znaczenie ma to, czy konsument świadomie i wyraźnie zgodził się wcześniej na spotkanie sprzedażowe. Sama zgoda na krótką rozmowę po otwarciu drzwi nie musi oznaczać wcześniejszego umówienia wizyty.

Jeżeli konsument umówił przedstawiciela na konkretny termin, prawo do odstąpienia nadal może przysługiwać, ale podstawowy termin wynosi zazwyczaj 14 dni. Umówione spotkanie w domu nie jest tym samym co nieumówiona wizyta objęta terminem 30-dniowym. W razie sporu istotna może być treść rozmowy telefonicznej, wiadomości lub zaproszenia.

Przedsiębiorca może próbować wykazać, że konsument wyraźnie zaprosił go do domu. Warto więc zachować korespondencję i zanotować przebieg kontaktu poprzedzającego wizytę. Jeżeli przedstawiciel zjawił się bez zapowiedzi, informację tę należy wpisać do oświadczenia o odstąpieniu.

Od którego dnia liczy się termin na odstąpienie?

W przypadku umowy sprzedaży rzeczy termin zaczyna biec od momentu, w którym konsument albo wskazana przez niego osoba odbierze towar. Nie zawsze będzie to dzień podpisania umowy na pokazie. Jeżeli produkt został dostarczony kilka dni później, termin należy liczyć od jego odebrania.

Przy zamówieniu obejmującym kilka rzeczy dostarczanych osobno termin rozpoczyna się po otrzymaniu ostatniej z nich. Jeżeli towar jest dostarczany regularnie przez oznaczony czas, termin liczy się od odebrania pierwszej rzeczy. W przypadku usług bieg terminu rozpoczyna się natomiast od dnia zawarcia umowy.

Termin 14 albo 30 dni oznacza dni kalendarzowe, a nie wyłącznie dni robocze. Dnia odebrania towaru lub zawarcia umowy nie wlicza się do biegu terminu. Pierwszym dniem jest więc dzień następny.

Jeżeli ostatni dzień przypada w sobotę albo w dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na najbliższy dzień, który nie jest sobotą ani świętem. Do jego zachowania wystarczy wysłanie oświadczenia przed końcem ostatniego dnia. Sprzedawca nie musi otrzymać przesyłki w tym terminie.

Przykładowo, jeśli konsument odebrał urządzenie 5 maja, czternastodniowy termin zaczyna biec 6 maja. Ostatnim dniem będzie 19 maja, o ile nie zachodzi przesunięcie związane z sobotą lub świętem. Oświadczenie nadane tego dnia jest złożone terminowo, nawet jeśli dotrze do przedsiębiorcy później.

Czy trzeba podawać przyczynę odstąpienia?

Konsument nie musi wyjaśniać, dlaczego rezygnuje z zakupu. Może odstąpić dlatego, że produkt okazał się zbyt drogi, zmienił zdanie, porównał ofertę z cenami rynkowymi albo uznał, że podjął decyzję pod presją. Przyczyna nie wpływa na skuteczność oświadczenia.

Odstąpienie jest jednostronnym oświadczeniem konsumenta. Oznacza to, że przedsiębiorca nie musi go zatwierdzić ani wyrazić zgody na rozwiązanie umowy. Jeżeli ustawowe warunki zostały spełnione, umowę uważa się za niezawartą.

Sprzedawca nie może uzależniać rezygnacji od rozmowy z konsultantem, wizyty serwisanta ani podpisania dodatkowego porozumienia. Nie ma również prawa wymagać wskazania wady produktu. Odstąpienie od umowy jest inną procedurą niż reklamacja wadliwego towaru.

Podanie krótkiej informacji o okolicznościach może być przydatne, gdy konsument korzysta z terminu 30-dniowego. Można wtedy zaznaczyć, że umowa została zawarta podczas wycieczki handlowej albo nieumówionej wizyty w domu. Nie jest jednak konieczne szczegółowe opisywanie przebiegu prezentacji.

Co powinno zawierać oświadczenie o odstąpieniu?

Przepisy nie wymagają użycia jednego obowiązkowego formularza. Konsument może skorzystać z dokumentu przekazanego przez sprzedawcę, wzoru ustawowego albo przygotować własne pismo. Najważniejsze jest jednoznaczne wskazanie, że odstępuje od konkretnej umowy.

• Dane konsumenta – imię, nazwisko, adres i dane umożliwiające kontakt.
• Dane przedsiębiorcy – pełna nazwa firmy oraz adres wskazany w umowie lub pouczeniu.
• Oznaczenie umowy – data zawarcia, numer dokumentu oraz miejsce podpisania.
• Opis zakupu – nazwa produktu lub usługi oraz zapłacona cena.
• Jednoznaczne oświadczenie – informacja o odstąpieniu od wskazanej umowy.
• Informacja o zwrocie – sposób przekazania produktu albo prośba o uzgodnienie jego odbioru.
• Numer rachunku – można go podać, jeżeli zwrot ma zostać wykonany przelewem.
• Data i podpis – podpis jest szczególnie ważny przy dokumencie przesyłanym pocztą.

Nie trzeba powoływać konkretnych artykułów ustawy ani używać prawniczego języka. Wystarczy wyraźne zdanie, że konsument odstępuje od umowy zawartej w określonym dniu. Zwrot samego towaru bez oświadczenia może nie wystarczyć do skutecznego odstąpienia.

Jeżeli zakupu dokonało kilka osób, oświadczenie powinny złożyć osoby wskazane jako strony umowy. Gdy dokument podpisywał tylko jeden małżonek, zazwyczaj to on powinien być wskazany jako konsument odstępujący od umowy. Dane należy przepisać bezpośrednio z umowy i potwierdzenia zakupu.

Wzór odstąpienia od umowy zawartej na pokazie

Pismo może być krótkie, o ile pozwala zidentyfikować konsumenta, przedsiębiorcę i umowę. Nie należy wpisywać, że konsument prosi o możliwość odstąpienia, ponieważ nie jest to prośba wymagająca akceptacji. Właściwe jest jednoznaczne stwierdzenie, że korzysta on ze swojego prawa.

Oświadczenie należy dostosować do konkretnej sytuacji. Jeżeli umowę zawarto podczas wycieczki albo nieumówionej wizyty w domu, warto zaznaczyć tę okoliczność. Może to zapobiec sporowi o zastosowanie terminu 30-dniowego.

Nie należy podpisywać przygotowanego przez sprzedawcę dokumentu, który zamiast odstąpienia przewiduje dobrowolne rozwiązanie umowy za opłatą. Ustawowe skorzystanie z prawa do rezygnacji nie wymaga zawierania nowego porozumienia. Przed podpisaniem dodatkowych dokumentów trzeba dokładnie przeczytać ich treść.

Jak wysłać oświadczenie i zachować dowód?

Forma oświadczenia może być dowolna, ale konsument powinien zadbać o możliwość udowodnienia daty i treści wysłanego dokumentu. Bezpiecznym rozwiązaniem jest list polecony, najlepiej z potwierdzeniem nadania. Kopię pisma i potwierdzenie trzeba zachować.

Oświadczenie można przesłać również pocztą elektroniczną, jeżeli firma podaje adres przeznaczony do kontaktu z klientami. Warto załączyć podpisany skan dokumentu albo wpisać pełną treść w wiadomości. Należy zachować wysłany e-mail wraz z datą i załącznikami.

Jeżeli przedsiębiorca udostępnia elektroniczny formularz odstąpienia, można skorzystać z tej metody. Firma powinna niezwłocznie przekazać potwierdzenie otrzymania oświadczenia na trwałym nośniku. Brak odpowiedzi przedsiębiorcy nie powoduje nieskuteczności prawidłowo wysłanego odstąpienia.

Pismo można złożyć osobiście w siedzibie przedsiębiorcy, prosząc o potwierdzenie odbioru na drugiej kopii. Nie warto przekazywać jedynego egzemplarza bez uzyskania podpisu, daty i pieczęci. Rozmowa telefoniczna jest najmniej bezpieczna, ponieważ trudno wykazać jej dokładną treść.

Oświadczenie należy skierować do przedsiębiorcy wskazanego jako strona umowy. Nazwa organizatora spotkania, marki produktu i sprzedawcy nie zawsze jest taka sama. Właściwe dane powinny znajdować się w umowie, na fakturze albo w otrzymanym pouczeniu.

Ile czasu jest na zwrot towaru?

Po złożeniu oświadczenia konsument powinien zwrócić rzecz niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 14 dni. Termin ten jest niezależny od tego, czy na samo odstąpienie przysługiwało 14 czy 30 dni. Do zachowania terminu wystarczy nadanie przesyłki przed jego upływem.

Produkt należy odesłać na adres wskazany przez przedsiębiorcę do obsługi zwrotów. Nie zawsze będzie to adres siedziby zapisany w rejestrze przedsiębiorców. Przed wysyłką warto sprawdzić umowę, pouczenie i odpowiedź na oświadczenie.

Konsument ponosi zazwyczaj bezpośredni koszt odesłania rzeczy, jeżeli został o tym prawidłowo poinformowany. Sprzedawca może jednak zobowiązać się do odbioru produktu na własny koszt. Koszt zwrotu nie może być dowolną karą ani opłatą za rozwiązanie umowy.

Szczególna zasada dotyczy rzeczy dostarczonej do domu w związku z umową zawartą poza lokalem przedsiębiorstwa. Jeżeli ze względu na rozmiar lub charakter nie można jej odesłać w zwykły sposób pocztą, przedsiębiorca powinien odebrać ją na własny koszt. Może to dotyczyć między innymi dużego fotela, materaca albo rozbudowanego urządzenia.

Przed zapakowaniem warto sfotografować produkt, wyposażenie i stan opakowania. Paczkę należy zabezpieczyć w sposób odpowiedni do rodzaju rzeczy. Potwierdzenie nadania i numer przesyłki powinny być przechowywane do czasu zwrotu pieniędzy.

Czy można używać towaru przed jego zwrotem?

Konsument może sprawdzić charakter, cechy i sposób działania produktu w zakresie podobnym do oględzin możliwych w sklepie stacjonarnym. Może więc obejrzeć urządzenie, sprawdzić jego podstawowe funkcje i ocenić jakość wykonania. Nie oznacza to prawa do nieograniczonego korzystania z produktu przez cały okres na odstąpienie.

Jeżeli używanie wykraczało poza zakres konieczny do zapoznania się z rzeczą, przedsiębiorca może domagać się rekompensaty za zmniejszenie jej wartości. Nie pozbawia to automatycznie konsumenta prawa do odstąpienia. Sprzedawca powinien jednak wykazać rzeczywisty spadek wartości.

Otwarcie zwykłego opakowania nie oznacza samo w sobie utraty prawa do zwrotu. Inaczej może być w przypadku produktu zapieczętowanego, którego po otwarciu nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub higienę. Wyłączenie powinno odpowiadać rzeczywistemu charakterowi produktu, a nie wyłącznie decyzji sprzedawcy.

Nie należy montować produktu na stałe, zużywać materiałów eksploatacyjnych ani usuwać elementów potrzebnych do jego dalszej sprzedaży, jeśli nie jest to konieczne do sprawdzenia działania. Warto zachować instrukcję, akcesoria i opakowanie. Brak oryginalnego pudełka nie zawsze przekreśla zwrot, ale może utrudnić bezpieczne odesłanie.

Kiedy przedsiębiorca powinien zwrócić pieniądze?

Przedsiębiorca powinien zwrócić wszystkie otrzymane płatności niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia. Zwrot obejmuje cenę produktu oraz koszt jego pierwotnego dostarczenia do konsumenta. Obowiązek dotyczy jednak kosztu odpowiadającego najtańszej zwykłej metodzie dostawy oferowanej przez sprzedawcę.

Jeżeli konsument wybrał droższą przesyłkę ekspresową, firma nie musi zwracać różnicy pomiędzy nią a najtańszą opcją. Zwrot powinien zostać wykonany tym samym sposobem, którego użyto do zapłaty. Inna metoda jest możliwa, jeżeli konsument wyraźnie się na nią zgodzi i nie poniesie dodatkowych kosztów.

Sprzedawca może wstrzymać się ze zwrotem pieniędzy do czasu otrzymania towaru albo dowodu jego odesłania. Nie może korzystać z tego uprawnienia, jeżeli sam zaproponował odbiór produktu. Po przekazaniu dowodu nadania dalsze zatrzymywanie całej płatności może być nieuzasadnione.

Firma nie może potrącać z kwoty zwrotu automatycznej opłaty manipulacyjnej, kary za rezygnację ani prowizji handlowca. Może dochodzić rekompensaty za rzeczywiste zmniejszenie wartości produktu spowodowane nadmiernym używaniem. Wysokość takiego potrącenia powinna być możliwa do wyjaśnienia i udokumentowania.

Co z usługą rozpoczętą przed upływem terminu?

Umowa zawarta poza lokalem może dotyczyć nie tylko towaru, ale również montażu, remontu, zabiegu, abonamentu albo innej usługi. Jeżeli wykonywanie ma rozpocząć się przed upływem terminu na odstąpienie, przedsiębiorca powinien uzyskać wyraźne żądanie konsumenta. Przy umowie poza lokalem takie oświadczenie powinno zostać utrwalone na trwałym nośniku.

Jeżeli konsument prawidłowo zażądał wcześniejszego rozpoczęcia usługi, a następnie odstąpił przed jej zakończeniem, może być zobowiązany do zapłaty za część rzeczywiście wykonaną. Kwotę oblicza się proporcjonalnie do zakresu spełnionego świadczenia. Nadmiernie wysoka cena może zostać porównana z wartością rynkową usługi.

Samo rozpoczęcie usługi nie zawsze powoduje utratę prawa do odstąpienia. Prawo może wygasnąć dopiero po pełnym wykonaniu usługi, jeżeli konsument wcześniej wyraźnie się na to zgodził i został poinformowany o skutku takiej zgody. Brak prawidłowego pouczenia może oznaczać, że przedsiębiorca nie ma prawa żądać zapłaty za część wykonaną do dnia rezygnacji.

Jeżeli przedstawiciel rozpoczął montaż natychmiast po pokazie bez wyraźnego żądania konsumenta, warto wskazać tę okoliczność w piśmie. Nie należy automatycznie akceptować faktury za całą usługę. Zakres należnych kosztów zależy od przekazanych informacji, uzyskanych zgód i rzeczywiście wykonanych czynności.

Czy na pokazie można od razu pobrać zapłatę?

Przedsiębiorca nie może przyjąć płatności przed upływem terminu na odstąpienie, jeżeli umowa została zawarta podczas pokazu, wycieczki albo nieumówionej wizyty w domu konsumenta. Zakaz obejmuje zarówno całą cenę, jak i zaliczkę, zadatek lub inną część należności. Dotyczy również płatności gotówką, kartą i przelewem.

W przypadku zwykłego pokazu zakaz obowiązuje przez podstawowy termin 14 dni. Przy wycieczce handlowej albo nieumówionej wizycie domowej obejmuje okres 30 dni. Sprzedawca nie powinien więc żądać natychmiastowego użycia terminala ani wypłaty gotówki podczas spotkania.

Wyjątek może dotyczyć pokazu zorganizowanego w miejscu zamieszkania konsumenta na jego wyraźne zaproszenie. Ciężar wykazania takiego zaproszenia spoczywa na przedsiębiorcy. Ogólna zgoda na wizytę nie zawsze oznacza wyraźne zaproszenie do przeprowadzenia pokazu handlowego.

Przyjęcie zapłaty z naruszeniem zakazu nie odbiera konsumentowi prawa do odstąpienia i odzyskania pieniędzy. Taką praktykę można zgłosić rzecznikowi konsumentów lub odpowiednim instytucjom. Warto zachować potwierdzenie płatności i dokumenty wskazujące miejsce zawarcia umowy.

Co z kredytem lub pożyczką podpisaną podczas pokazu?

Podczas pokazu lub wycieczki przedsiębiorca nie może zawierać z konsumentem umowy dotyczącej usług finansowych. Zakaz obejmuje również kredyt lub pożyczkę bezpośrednio związaną z ofertą sprzedaży przedstawioną podczas wydarzenia. Umowa zawarta z naruszeniem tego zakazu jest nieważna.

Wyjątek może dotyczyć pokazu przeprowadzonego w domu konsumenta na jego wyraźne zaproszenie. Sprzedawca powinien jednak potrafić udowodnić, że takie zaproszenie rzeczywiście zostało udzielone. Nie wystarczy standardowy formularz podsunięty do podpisania już podczas spotkania.

Jeżeli przy zakupie podpisano dokumenty kredytowe, odstąpienie należy przesłać nie tylko sprzedawcy, ale również kredytodawcy. Pozwala to szybko poinformować wszystkie zainteresowane podmioty i ograniczyć ryzyko naliczania rat. Kopie korespondencji i potwierdzenia doręczenia trzeba zachować.

Odstąpienie od głównej umowy powoduje co do zasady wygaśnięcie powiązanych umów dodatkowych zawartych na podstawie porozumienia sprzedawcy z innym podmiotem. Szczegółowe skutki dla kredytu zależą również od przepisów dotyczących kredytu konsumenckiego. W przypadku problemów warto skorzystać z pomocy rzecznika konsumentów.

Co się dzieje, gdy sprzedawca nie poinformował o prawie odstąpienia?

Przedsiębiorca powinien przed zawarciem umowy przekazać jasną informację o prawie do odstąpienia, terminie, sposobie skorzystania z niego oraz wzorze formularza. Przy sprzedaży poza lokalem informacje powinny zostać przekazane na papierze albo, za zgodą konsumenta, na innym trwałym nośniku. Ustne wspomnienie o możliwości zwrotu może być niewystarczające.

Jeżeli konsument nie został poinformowany o przysługującym prawie, termin zostaje wydłużony o kolejne 12 miesięcy. Oznacza to, że uprawnienie nie wygasa po standardowych 14 albo 30 dniach. Brak pouczenia może więc znacząco wydłużyć czas na skuteczną rezygnację.

Jeżeli przedsiębiorca przekaże prawidłową informację w ciągu dodatkowych 12 miesięcy, od dnia jej otrzymania rozpocznie się właściwy termin na odstąpienie. Będzie on wynosił 14 albo 30 dni, zależnie od okoliczności zawarcia umowy. Datę przekazania spóźnionego pouczenia powinien wykazać przedsiębiorca.

Ciężar udowodnienia, że obowiązki informacyjne zostały wykonane, spoczywa na sprzedawcy. Konsument powinien jednak zachować wszystkie otrzymane dokumenty i sprawdzić, czy rzeczywiście zawierają czytelne pouczenie. Sam podpis pod wielostronicową umową nie zawsze przesądza, że informacja została przekazana prawidłowo.

Kiedy prawo do odstąpienia nie przysługuje?

Prawo do rezygnacji nie obejmuje wszystkich umów zawieranych poza lokalem. Ustawa przewiduje wyjątki związane między innymi z charakterem produktu, pełnym wykonaniem usługi i koniecznością zarezerwowania konkretnego terminu. Każdy wyjątek powinien być interpretowany w odniesieniu do rzeczywistego przedmiotu umowy.

• Usługa wykonana w całości – gdy rozpoczęła się za wyraźną zgodą konsumenta, a wcześniej poinformowano go o utracie prawa po pełnym wykonaniu.
• Produkt wykonany na zamówienie – gdy został przygotowany według indywidualnej specyfikacji konsumenta.
• Produkt szybko psujący się – gdy ma krótki termin przydatności albo szybko traci swoje właściwości.
• Zapieczętowany produkt higieniczny – gdy opakowanie zostało otwarte, a towaru nie można zwrócić ze względów zdrowotnych lub higienicznych.
• Rzecz trwale połączona – gdy po dostarczeniu została ze względu na swój charakter nierozłącznie połączona z inną rzeczą.
• Pilna naprawa – gdy konsument wyraźnie wezwał przedsiębiorcę do pilnej naprawy lub konserwacji, w zakresie zamówionej usługi i niezbędnych części.
• Usługa w określonym terminie – na przykład zakwaterowanie, gastronomia, najem samochodu albo wydarzenie kulturalne i sportowe zaplanowane na konkretny dzień.
• Treść cyfrowa – gdy dostarczanie rozpoczęło się za wyraźną zgodą po poinformowaniu o utracie prawa i spełnieniu pozostałych wymagań.

Prawo odstąpienia wynikające z ustawy o prawach konsumenta nie znajduje również zastosowania do umowy zawartej poza lokalem, jeżeli konsument jest zobowiązany do zapłaty kwoty nieprzekraczającej 50 zł. Ograniczenie dotyczy umów poza lokalem, a nie standardowych zakupów internetowych. W razie kilku powiązanych dokumentów warto sprawdzić, czy przedsiębiorca nie podzielił sztucznie jednej transakcji.

Sprzedawca nie może dowolnie rozszerzać katalogu wyjątków. Informacja umieszczona w regulaminie, że produktów promocyjnych lub kupionych na pokazie nie można zwracać, nie jest sama w sobie wystarczająca. Konieczna jest konkretna podstawa wynikająca z przepisów.

Co zrobić, gdy przedsiębiorca odmawia przyjęcia odstąpienia?

Przedsiębiorca może twierdzić, że termin minął, produkt był używany albo umowa nie została zawarta poza lokalem. Konsument powinien poprosić o przedstawienie odmowy na piśmie wraz z uzasadnieniem. Następnie należy porównać stanowisko firmy z umową, datą dostawy i okolicznościami spotkania.

Nie należy wysyłać kolejnej prośby o zgodę na zwrot. W odpowiedzi warto podtrzymać złożone oświadczenie, wskazać datę jego wysłania i załączyć dowody. Prawidłowe odstąpienie jest skuteczne niezależnie od tego, czy przedsiębiorca chce je zaakceptować.

Bezpłatnej pomocy może udzielić miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów. Konsument może również zwrócić się do Inspekcji Handlowej w sprawie pozasądowego rozwiązania sporu. W przypadku podejrzenia powtarzalnych nieuczciwych praktyk można przekazać informacje do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Jeżeli firma nie zwraca pieniędzy, kolejnym krokiem może być pisemne wezwanie do zapłaty. Należy wskazać żądaną kwotę, podstawę oraz ostateczny termin jej zwrotu. Przy wysokiej wartości umowy lub powiązanym kredycie pomocna może być konsultacja z prawnikiem.

Jakich błędów unikać przy odstępowaniu od umowy?

Najczęstszym błędem jest czekanie na kontakt ze strony sprzedawcy. Termin biegnie niezależnie od tego, czy konsultant odbiera telefon i odpowiada na wiadomości. Oświadczenie trzeba wysłać przed jego upływem, nawet jeśli nie ustalono jeszcze sposobu odbioru rzeczy.

Nie należy ograniczać się do telefonicznego poinformowania handlowca. Pracownik może zaprzeczyć, że rozmowa dotyczyła odstąpienia, albo nie przekazać informacji firmie. Bezpieczniejszy jest dokument, którego treść i data mogą zostać później wykazane.

Błędem jest również uzależnianie wysłania oświadczenia od wcześniejszego zwrotu produktu. Najpierw należy skutecznie zawiadomić przedsiębiorcę, a towar można odesłać w ciągu kolejnych 14 dni. Oba działania mogą zostać wykonane jednocześnie, ale nie jest to obowiązkowe.

Nie warto zgadzać się na wymianę produktu lub obniżkę ceny, jeżeli konsument chce całkowicie zrezygnować z umowy. Przyjęcie nowego porozumienia może skomplikować sytuację. Każdy dokument podsunięty po złożeniu odstąpienia należy dokładnie przeczytać.

Trzeba także oddzielić umowę sprzedaży od dodatkowych dokumentów, takich jak kredyt, ubezpieczenie, abonament serwisowy czy pakiet medyczny. Kopię odstąpienia warto przesłać wszystkim podmiotom uczestniczącym w transakcji. Zmniejsza to ryzyko dalszego naliczania opłat.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące odstąpienia od umowy zawartej na pokazie

Czy od umowy zawartej na każdym pokazie można odstąpić w ciągu 30 dni?

Nie, zwykły pokaz organizowany poza lokalem przedsiębiorstwa jest najczęściej objęty terminem 14-dniowym. Termin 30 dni przysługuje przede wszystkim przy umowie zawartej podczas wycieczki handlowej albo nieumówionej wizyty przedsiębiorcy w domu.

Czy sprzedawca musi zgodzić się na odstąpienie?

Nie, odstąpienie jest jednostronnym oświadczeniem konsumenta i nie wymaga zgody przedsiębiorcy. Trzeba jednak zachować właściwy termin oraz spełnić obowiązki związane ze zwrotem otrzymanego towaru.

Czy można odstąpić, jeśli produkt został już rozpakowany?

Samo rozpakowanie zwykłego produktu nie powoduje automatycznie utraty prawa do odstąpienia. Wyjątek może dotyczyć między innymi zapieczętowanych produktów, których po otwarciu nie można zwrócić ze względów higienicznych lub związanych z ochroną zdrowia.